Veel mensen boven de 60 werken met een informeel systeem van mentale potjes. Vakantiegeld is vakantiegeld, boodschappengeld is boodschappengeld. Dat klinkt ordelijk, maar het creëert blinde vlekken.
Wat er achter de schermen gebeurt
Als je een onverwachte rekening krijgt, ga je automatisch naar een potje dat nog wat ruimte heeft. Maar daarmee verschuif je het probleem, je lost het niet op.
Ik heb dit patroon letterlijk zien optreden bij een vrouw in Antwerpen die haar autokosten al drie jaar onderschatte. Ze schoof telkens kleine bedragen van haar reispotje naar haar onderhoudspotje, zonder het totaalplaatje te herzien.
Wat je beter niet doet
- Categorieën gebruiken die zo smal zijn dat ze de werkelijkheid niet meer dekken
- Potjes nooit samenvoegen om het jaarlijkse totaal te zien
- Onregelmatige kosten zoals autokeuring of belastingen niet reserveren per maand
Een concreet alternatief
Tel alle jaarlijkse kosten op en deel door twaalf. Dat bedrag is je werkelijke maandelijkse last, niet wat je elke maand aan vaste rekeningen betaalt.
Het systeem van mentale potjes geeft een gevoel van controle. Maar gevoel is geen overzicht.